Kısa cevap
Nitelikli dolandırıcılığın cezası nedir?
Nitelikli dolandırıcılık TCK m.158 uyarınca üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasını gerektirir; banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması gibi hâllerde alt sınır dört yıldan az olamaz. Savunmada hileli davranışın varlığı ile hukuki uyuşmazlık ayrımı tartışılır.
Hile unsuru neden belirleyicidir?
Dolandırıcılık suçunun varlığı için mağdurun aldatılmasına elverişli, nesnel olarak hileli davranışların bulunması ve bu davranışlar sonucu haksız bir menfaat elde edilmesi gerekir. Sözleşmenin ifa edilmemiş olması, borcun ödenmemesi ya da ticari beklentinin gerçekleşmemesi tek başına dolandırıcılık oluşturmaz.
Uygulamada birçok dosya, esasında hukuk mahkemesinde çözülmesi gereken bir alacak uyuşmazlığının ceza soruşturmasına dönüşmesiyle başlar. Savunmanın ilk hedefi, fiilin baştan itibaren aldatma kastıyla mı yoksa ticari ilişkinin olağan riski içinde mi gerçekleştiğini ortaya koymaktır.
Nitelikli hâller ve ceza
TCK m.158'de dinî inanç istismarı, kişinin içinde bulunduğu zor durumdan yararlanma, kamu kurumlarının araç olarak kullanılması, bilişim sistemleri ile banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması, tacir veya şirket yöneticisi sıfatıyla ticari faaliyet sırasında işlenmesi gibi hâller sayılmıştır.
Bu hâllerde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beş bin güne kadar adli para cezasıdır; ancak bazı bentlerde alt sınır dört yıldan, adli para cezası ise elde edilen menfaatin iki katından az olamaz.
Sık sorulan sorular
Borcunu ödemeyen kişi dolandırıcılıktan yargılanır mı?
Borcun ödenmemesi tek başına suç değildir. Dolandırıcılıktan söz edilebilmesi için borç ilişkisinin kurulduğu anda aldatma kastının ve hileli davranışın bulunması gerekir. Aksi hâlde uyuşmazlık hukuk mahkemesinin görev alanındadır.
Zararı ödersem ceza indirilir mi?
Evet. TCK m.168 uyarınca kovuşturma başlamadan önce zararın tamamen giderilmesi hâlinde cezanın üçte ikisine kadar, kovuşturma aşamasında hüküm verilinceye kadar giderilmesi hâlinde yarısına kadar indirim uygulanır.