Ceza hukukunda en çok sorulan sorular

Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarda tutukluluk süresi CMK m.102 uyarınca kural olarak iki yıldır; zorunlu hâllerde gerekçe gösterilerek uzatılabilir. Tutukluluk her 30 günde bir resen incelenir ve her aşamada tahliye talebinde bulunulabilir.

TCK m.29 uyarınca haksız tahrik hâlinde ağırlaştırılmış müebbet yerine 18-24 yıl, müebbet yerine 12-18 yıl hapis cezası verilir; diğer hâllerde ceza dörtte birinden dörtte üçüne kadar indirilir. İndirim oranı tahrikin ağırlığına göre belirlenir.

Hayır. Failin belli olmaması hâlinde TCK m.109 anlamında değil, kasten yaralama sonucu ölüme neden olma bakımından her sanığın fiile katkısı ayrı değerlendirilir; azmettiren, yardım eden ve müşterek fail farklı hükümlere tabidir.

TCK m.192 uyarınca suç ortaklarının veya maddenin saklandığı yerin yetkili makamlara bildirilmesi gerekir. Bildirim resmi makamlar haberdar olmadan önce yapılırsa ceza verilmez; soruşturma başladıktan sonra ancak hüküm verilmeden önce yapılırsa ceza yarı oranında indirilir.

Kural olarak hayır. TCK m.191/2 gereği kamu davasının açılması ertelenir ve beş yıllık denetimli serbestlik uygulanır. Denetim süresinde yükümlülük ihlali veya yeniden suç işlenmesi hâlinde kamu davası açılır ve iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası gündeme gelir.

Kanunda sabit bir miktar sınırı yoktur. Yargıtay, yıllık kişisel kullanım miktarını aşan, paketlenmiş ve satışa hazır hâlde bulunan maddeyi ticaret emaresi sayar; ancak miktar tek başına yeterli değildir, satışa ilişkin başkaca delil aranır.

Verilebilir. Yargıtay, tutarlı, samimi ve hayatın olağan akışına uygun mağdur beyanını tek başına mahkûmiyete yeterli sayabilmektedir. Bu nedenle savunma, beyandaki çelişkileri, husumet ilişkisini ve olayın bildirilme zamanındaki gecikmeyi somut delillerle ortaya koymalıdır.

Sadece basit cinsel saldırının eşe karşı işlenmesi ile cinsel taciz gibi şikâyete bağlı hâllerde vazgeçme davayı düşürür. Çocuğun cinsel istismarı ve nitelikli cinsel saldırı re'sen soruşturulur; şikâyetten vazgeçme yargılamayı sona erdirmez.

Taraflar arasındaki önceki uyuşmazlık kayıtları, mesajlaşmalar, tanık beyanları, konum ve kamera verileri ile beyanın maddi imkânsızlığını gösteren deliller sunulur. Beraat sonrası TCK m.267 kapsamında iftira suçundan ayrıca suç duyurusunda bulunulabilir.

Hayır. Yağma, uzlaştırma kapsamına giren suçlardan değildir. Ancak TCK m.168 kapsamında malın iadesi veya zararın giderilmesi hâlinde etkin pişmanlık nedeniyle cezada önemli oranda indirim uygulanabilir.

Evet, ancak TCK m.150/2 uyarınca yağma konusu malın değerinin azlığı nedeniyle verilecek ceza üçte birden yarıya kadar indirilebilir. Bu, mahkemenin takdirindedir ve somut olayın koşullarına göre uygulanır.

Üyelik, örgütün hiyerarşik yapısına dahil olmayı ve sürekli bağ kurmayı gerektirir. Örgüte yardım (TCK m.220/7) ise hiyerarşiye dahil olmaksızın bilerek ve isteyerek destek sağlanmasıdır. Nitelendirmenin yardım olarak kabulü cezada önemli indirim sağlar.

Ağır ceza mahkemesinin görev alanına giren suçlarda azami tutukluluk süresi CMK m.102/2 uyarınca iki yıl olup, zorunlu hâllerde gerekçe gösterilerek üç yıla kadar uzatılabilir. Terör suçlarında bu süreler kanunla iki katı olarak uygulanır.

Borcun ödenmemesi tek başına suç değildir. Dolandırıcılıktan söz edilebilmesi için borç ilişkisinin kurulduğu anda aldatma kastının ve hileli davranışın bulunması gerekir. Aksi hâlde uyuşmazlık hukuk mahkemesinin görev alanındadır.

Evet. TCK m.168 uyarınca kovuşturma başlamadan önce zararın tamamen giderilmesi hâlinde cezanın üçte ikisine kadar, kovuşturma aşamasında hüküm verilinceye kadar giderilmesi hâlinde yarısına kadar indirim uygulanır.

TCK m.204 sahte belgeyi düzenlemenin yanında kullanmayı da suç sayar. Ancak belgenin sahteliğini bilmeden kullanan kişide kast bulunmadığından suç oluşmaz; savunmanın odağı bu bilgi unsurunun bulunmadığının ortaya konmasıdır.

Sahte belgenin dolandırıcılığın aracı olarak kullanılması hâlinde her iki suçtan ayrı ayrı ceza verilir; sahtecilik dolandırıcılığın unsuru sayılmaz. Bu durum toplam ceza bakımından önemli fark yaratır.

Hayır. CMK m.147 uyarınca susma hakkınız vardır ve bu hakkı kullanmanız aleyhinize yorumlanamaz. Kimlik bilgilerinizi bildirmek zorundasınız, ancak suçlamaya ilişkin beyanda bulunmama hakkınız bulunmaktadır.

Tutuklama kararının öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz, kararı veren sulh ceza hâkimliğine verilir ve itiraz mercii tarafından incelenir. Ayrıca sürenin geçmesi tahliye talebinde bulunma hakkını ortadan kaldırmaz.

Gözaltı süresince yakınlarla görüşme kural olarak mümkün değildir; yalnızca yakalandığının bir yakına bildirilmesi güvencesi vardır. Sınırsız görüşme hakkı yalnızca müdafiye tanınmıştır ve bu görüşme gizlidir.

Süre geçtiğinde hüküm kesinleşir ve infaz süreci başlar. Ancak eski hâle getirme (CMK m.40) koşulları varsa, elde olmayan nedenle süreye uyulamadığının ortaya konması hâlinde başvuru hakkı yeniden doğabilir.

Evet. Bölge adliye mahkemesi duruşma açtığında yeni delil toplanmasına karar verebilir; tanık dinlenmesi, keşif ve bilirkişi incelemesi talep edilebilir. Bu, istinafı temyizden ayıran en önemli özelliktir.